Kryta strzechą wiejska chałupa na Dwudniakach ma ponad 200 lat. To właśnie w niej 21 stycznia 1874 roku urodził się i spędził dzieciństwo Wincenty Witos, późniejszy przywódca ruchu ludowego i trzykrotny premier Polski.
Zakończony właśnie remont kosztował blisko 154 tys. zł. Inwestycja została dofinansowana ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków Polski Ład – Zabytki, a pozostałe środki pochodziły z budżetu Gminy Wierzchosławice.
Dom pochodzący z 1814 roku należał początkowo w części do ojca Wincentego Witosa – Wojciecha, a w części do jego siostry Marii. Z czasem Wojciech Witos wykupił cały budynek na własność. Po jego śmierci zagroda przeszła w ręce syna Andrzeja, brata Wincentego, który sprzedał ją w 1921 roku. W 1971 roku rodzina Witosa wraz z lokalnymi działaczami ludowymi odkupiła dom i przeznaczyła go na cele muzealne.
Chałupa składa się z sieni, dużej izby i komory oraz małej izby, w której pierwotnie mieściła się stajnia. Dziś we wnętrzach zgromadzono przedmioty codziennego użytku oraz narzędzia rolnicze wykorzystywane na wsi w drugiej połowie XIX wieku. Dzięki temu odwiedzający mogą zobaczyć, w jakich warunkach dorastał przyszły premier i jeden z najwybitniejszych polskich polityków.
Zakres prac remontowych obejmował remont pokrycia dachowego i uzupełnienie strzechy, remont ścian wewnątrz i na zewnątrz budynku, naprawę glinianej polepy na podłodze, zabezpieczenie zabytkowej lipy przed rozszczepianiem konarów oraz uzupełnienie infrastruktury zewnętrznej – płotu i obudowy studni wraz z żurawiem.
Remont był współfinansowany ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków Polski Ład – Zabytki, edycja II. Wysokość dofinansowania wyniosła 90 000 zł brutto. Wkład własny Gminy Wierzchosławice stanowił 63 750 zł brutto, a całkowita wartość inwestycji 153 750 zł brutto.
– Bardzo się cieszę, że ten remont już za nami, a dom rodzinny Wincentego Witosa zyskał nowe oblicze. Ta chałupa to wizytówka naszej gminy, bardzo chętnie odwiedzana przez turystów – podkreśla Małgorzata Moskal – Wójt Gminy Wierzchosławice – Każdy, kto do nas przyjeżdża, chce zobaczyć dom, w którym dorastał Wincenty Witos. Myślę, że nie tylko zewnętrzna otoczka domu, ale przede wszystkim wnętrze zabiera nas w prawdziwą podróż do przeszłości. Podróż, którą niektórzy z nas całkiem dobrze pamiętają ze wspomnień o swoich babciach i dziadkach.
Obecnie Dom Witosa znajduje się pod opieką Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa. Uroczystego otwarcia obiektu dokonał Ryszard Ochwat, prezes stowarzyszenia.
– Długo na to czekaliśmy, ale wreszcie możemy w pełni podziwiać efekty remontu. To jedno z najważniejszych miejsc w gminie Wierzchosławice. Cieszę się, że może w pełni prezentować swój urok i cieszyć oko turystów oraz mieszkańców gminy i regionu tarnowskiego – mówił.
Oficjalne otwarcie Domu Witosa połączone było z piknikiem rodzinnym, podczas którego można było podziwiać dawne rzemiosło, spróbować tradycyjnych potraw i posłuchać występu Zespołu Pieśni i Tańca „Swojacy”. Nie zabrakło także atrakcji dla najmłodszych uczestników wydarzenia.
W uroczystości licznie uczestniczyli członkowie rodziny Wincentego Witosa, na czele z jego prawnukiem Markiem Steindlem.
Organizatorami wydarzenia byli: Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa, Instytut Witosa, Gminne Centrum Kultury w Wierzchosławicach oraz Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach.
O tradycyjne potrawy zadbały niezawodne gospodynie z Kół Gospodyń Wiejskich z Rudki i Wierzchosławic.
(p)
