Za każdym wieńcem dożynkowym stoją godziny pracy, wspólne spotkania, dbałość o każdy szczegół i umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie. Tegoroczne Dożynki u Witosa rozpoczęły się od mszy świętej w kościele parafialnym w Bogumiłowicach. Po nabożeństwie barwny korowód dożynkowy z końmi, traktorami, bryczkami i wozami wyruszył w kierunku Gminnego Centrum Kultury w Wierzchosławicach, gdzie można było podziwiać 11 wyjątkowych wieńców – odwołujących się do dawnych wzorów i zwyczajów, ale także pokazujących współczesne spojrzenie na święto plonów.
Dożynki to jeden z tych momentów w roku, kiedy lokalna społeczność może spotkać się przy wspólnym stole i wspólnie podziękować za zebrane plony. To również okazja do podkreślenia znaczenia pracy rolników i wszystkich osób, które każdego dnia dbają o to, by na naszych stołach nie zabrakło chleba.
– Dożynki to przede wszystkim święto całej naszej wspólnoty – czas wdzięczności za plony, ale też okazja do spotkania i wspólnego świętowania. Chciałabym podziękować księdzu proboszczowi za odprawienie mszy świętej, która rozpoczęła nasze dożynki, oraz parafianom za wspólną modlitwę i obecność. Wielkie podziękowania kieruję do naszych Starostów Dożynek, Janiny i Antoniego Liszków, za to, że zadbali o wszystkich mieszkańców gminy i sprawili, że nie zabrakło chleba na dożynkowym stole. Dziękuję również wszystkim, którzy włączyli się w przygotowanie tego wyjątkowego dnia – za pracę, zaangażowanie i piękne kultywowanie naszych dożynkowych tradycji – mówi Małgorzata Moskal, wójt gminy Wierzchosławice.
Konkurs wieńca dożynkowego
Jednym z ważnych elementów święta był konkurs wieńca dożynkowego. W tym roku zaprezentowano 11 wieńców – cztery w kategorii tradycyjnej i siedem w kategorii współczesnej. Każdy był efektem wielu godzin pracy i zaangażowania. Do ich wykonania wykorzystano naturalne materiały związane ze świętem plonów, a poszczególne kompozycje różniły się formą, sposobem zdobienia i nawiązaniem do dożynkowych zwyczajów.
Komisja konkursowa oceniała m.in. formę wieńca, wykorzystane materiały, obecność zbóż, ziół, owoców i warzyw, a także walory estetyczne i wkład pracy. W kategorii tradycyjnej szczególne znaczenie miało zachowanie form charakterystycznych dla dawnych wieńców dożynkowych oraz wykorzystanie tradycyjnych materiałów i technik wykonania. Regulamin wykluczał m.in. użycie styropianu, plastiku, sztucznych kwiatów, klejenia, barwienia kłosów zbóż i traw, brokatu oraz wstążek wykonanych z tworzyw sztucznych.
W skład komisji weszły Anna Korus i Ewelina Pawlik, specjalistki związane z Muzeum Etnograficznym i Muzeum Ziemi Tarnowskiej, na co dzień zajmujące się etnografią, folklorem i kulturą ludową.
Zwycięskie wieńce i nominacje
Nagrodę główną w kategorii wieńca tradycyjnego otrzymało KGW Bogumiłowice. Za zwycięstwo grupa uzyskała również nominację na Dożynki Powiatowe w Gromniku.
W kategorii wieńca współczesnego zwyciężyło KGW Gosławice, które weźmie udział w Dożynkach Wojewódzkich.
Obie nagrody główne wyniosły po 1500 zł, natomiast pozostałe grupy uczestniczące w konkursie otrzymały po 800 zł.
Wieńce i lokalna twórczość
Prezentacja wieńców była także okazją do pokazania lokalnej twórczości artystycznej. Grupy wieńcowe przygotowały specjalne na tę okazję piosenki, które wykonały na scenie. Nie zabrakło w nich zarówno odniesień do tradycji, jak i humoru, a występy spotkały się z żywą reakcją publiczności.
Goście tegorocznych Dożynek u Witosa
Do wspólnego świętowania dołączyli również zaproszeni goście, wśród nich m.in. poseł na Sejm RP Robert Wardzała, dyrektor Generalna Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego Lucyna Gajda, dyrektor Instytutu im. Wincentego Witosa w Warszawie prof. dr Piotr Kosiak, Starosta Tarnowski Jacek Hudyma, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Ryszard Pagacz, kierownik Delegatury Tarnowskiej ARiMR Adam Świętek oraz reprezentanci firmy KRUSZGEO z prezesem Lucjanem Dziepakiem na czele. W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele władz samorządowych, instytucji i organizacji społecznych, sołtysi, druhowie OSP oraz mieszkańcy gminy.
Wieniec symbolem tradycji i wspólnoty
Wieniec od lat jest jednym z najważniejszych symboli dożynek – przypomina o zakończonych żniwach, zebranych plonach i pracy, dzięki której chleb trafia na nasze stoły. Jego przygotowanie ma również ważny wymiar wspólnotowy – wymaga współpracy, czasu i umiejętności, które przekazywane są kolejnym pokoleniom.
Właśnie dlatego konkurs jest nie tylko okazją do zaprezentowania pięknych prac, ale również jednym ze sposobów zachowania lokalnego dziedzictwa.
– Tegoroczne wieńce pokazują, że tradycja dożynkowa w naszej gminie jest wciąż żywa. Serdecznie dziękuję wszystkim osobom z grup wieńcowych za czas, ogrom pracy i zaangażowanie w przygotowanie tych pięknych kompozycji. To właśnie dzięki Wam lokalna kultura i nasze dziedzictwo są pielęgnowane i przekazywane kolejnym pokoleniom, a tradycja pozostaje ważną częścią naszej wspólnej tożsamości – mówi Piotr Kania, dyrektor Gminnego Centrum Kultury w Wierzchosławicach.
11 wieńców w dwóch kategoriach
W tegorocznej edycji zaprezentowano 11 wieńców – cztery w kategorii tradycyjnej i siedem w kategorii współczesnej.
W pierwszej kategorii wystartowały KGW Bogumiłowice, Stowarzyszenie CASTOR z Bobrownik Małych, KGW Łętowice oraz KGW Wierzchosławice, natomiast w kategorii współczesnej swoje prace przygotowały KGW Gosławice, KGW Komorów, KGW Sieciechowice, KGW Ostrów, KGW Kępa Bogumiłowicka, KGW Mikołajowice oraz KGW Rudka.
Co istotne, kolejność wymienianych kół nie jest adekwatna do przyznanych przez komisję punktów.
Tegoroczne Dożynki u Witosa odbyły się pod patronatem Wojewody Małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara oraz Wójt Gminy Wierzchosławice Małgorzaty Moskal.
(pio)
fot. Robert Bryl
